Miedu di molèster debí na oumento di eko-agro-resort konfirmá pa hues interino di alivio 

Sitio di konstrukshon

Bo a yega di tende di dje, lesa di dje òf bo mes a mir’é. Na rand di e distrito di Bottelier, preparashonnan ta andando for di aña pasá 2021 pa konstrukshon di un eko-agro-resort. E intenshon ta ku e eko-agro-resort lo konsistí di 8 pa 16 bungalow ku stal di kabai i kultivo di bèrdura. Pa construi un proyecto manera esaki, e desaroyador di e tereno mester tin por lo menos un permiso di construccion y un permiso di molester.

 

Bisiñanan di Bottelier tabata convenci cu e desaroyador di e tereno no tabatin e permisonan necesario, aunke el a pretende cu e tabatin. Miéntras tantu e trabounan riba desaroyo di e proyekto tabata den pleno marcha. Bisiñanan di Bottelier, esta nos clientenan, a bay Corte pues pa pidi un freeze di construccion pa motibo di e molester y molester cu nan a experencia a consecuencia di e actividadnan di construccion, pero tambe pa motibo di e miedo di molester y molester den futuro.

Resientemente, e hues interino di alivio (un hues den prosedimentu sumario) a dicta na fabor di e bisiñanan di Bottelier den un sentensia trempan. A keda establesé ku no a otorgá ningun pèrmit di konstrukshon i/òf un pèrmit di molèster pa e proyekto eko-agro-resort. Sin un pèrmit di konstrukshon i sin un pèrmit di molèster, e ilegalidat, esta e molèster i inkumbiniensia di e bisiñanan, ta wòrdu establesé. Den e kaso aki, e bisiñanan a proveé potrèt, imágennan di video i klipnan di oudio di e trabou. E trabou a sigui te den oranan lat di anochi. E hues di alivio interino pues por a konkluí solamente ku e interesnan di e bisiñanan ta surpasá esnan di e desaroyador (e realisashon di e proyekto). Ademas, e desaroyador mes a deklará ku no tabatin trabounan di konstrukshon tumando lugá (loke naturalmente tabata e kaso klaramente mirando e evidensia suministrá pa e bisiñanan). Segun e desaroyador, un vriesmentu di konstrukshon lo no kambia e situashon. E desaroyador a tira su mes den pia cu e defensa aki!

 

E ousensia di un pèrmit di konstrukshon i un pèrmit di molèster ta nifiká ku e desaroyador no por i no mag hasi nada debí na e sentensia aki. Si e desaroyador hasi esaki tòg, un kastigu lo wòrdu imponé pa kada dia ku e trabou ta wòrdu realisá. E vries di konstrukshon imponé pa e hues di alivio interino den e kaso aki ta legalmente bálido te ora ku e desaroyador tin un pèrmit di konstrukshon. E pregunta anto ta si e pèrmit di konstrukshon lo wòrdu emití at all. Si esaki ta e kaso, ta keda e miedu di molèster di holó i vermin for di e stalnan di kabai. E bisiñanan mester djis biba ku esaki? E kontesta riba e pregunta ei ta negativo.

 

Den e caso aki tambe, bisiñanan di Bottelier (y otronan den un situacion similar) por acudi na hues. E presencia di un permiso di construccion y un permiso di molester no ta nifica cu e desaroyador of constructor di un proyecto tin mag di causa molester y asina afecta e ambiente di biba di e bisiñanan sin ningun molester.

 

Nos Kódigo Sivil ta stipulá ku e doño di un propiedat no por kousa molèster ilegalmente na e doño di un otro propiedat. Un doño di un pèrmit por asumí ku e pèrmit a wòrdu otorgá di akuerdo ku lei i ku a tene kuenta ku interes di terser partido, loke ta nifiká ku e por usa e pèrmit.2 Pero esey no kiermen cu e permiso ta un excusa pa e molester den forma di zonido of holor. Un hues lo evaluá e durashon, naturalesa i severidat di e molèster i e daño kousa pa esaki en konekshon ku e otro sirkunstansianan di e kaso spesífiko. Hues pues ta pisa e interesnan y despues ta considera si compensacion of bashamento di e edificio ta hustifica. 

 

Den e conocido comunicado for di e galiña na Curacao (ECLI:NL:OGEAC:2021:143) un kaso similar a sosodé den kua e nivel di molèster kousa pa e mèst, holó i vermin a wòrdu konsiderá un akto ilegal kontra e bisiñanan. Dia 28 di yüni Korte a konfirmá e sentensia.3 Considerando e stalnan di cabay cu lo wordo poni na e eco-agro-resort, ta probable cu esaki tambe lo ta e caso pa e situacion na Bottelier. Al fin i al kabo, kabai lo produsí muchu mas mèst, holó i vermin ku galiña. Ken sa, por tin un siguiente di e asuntu aki. 

 

Si bo ta planiando pa realisá un proyekto di konstrukshon, buska konseho di antemano tokante e riesgonan pa konstrukshon no tarda innesesariamente. Un diskushon hurídiko tambe por ta iluminante den un situashon kaminda bo ta wòrdu konfrontá ku trabounan di konstrukshon den e área ku bo ta sospechá ta tumando lugá ilegalmente. Bo ke sa mas? Tuma kontakto pa un konsulta sin obligashon.  

 

1. Ecoresort den preparashon na Bottelier, Antilliaans Dagblad, 21 di ougùstùs 2021.

2. cf. HR 28 di febrüari 1975, nos. 10810 i 10811, NJ 1975, 423, i HR 17 di yanüari 1997, no.

3. Pèrdida di Galiña di Galiña Tambe den Apelashon, Antilliaans Dagblad, 28 di yüni 2022.

Tokante e outornan

Didi Wildeman

Abogado na Wildeman Legal & Mediation |  Lesa otro blognan di e outor aki

Inskribí pa

Aspektonan fundamental di HR i Lei laboral

Curacao – 11, 12 en 13 maart 2026