Transparencia di gobierno, con esey ta funciona?

PETICION PA STACK DI FILE

Tur kompania òf siudadano na Kòrsou tin derechi riba informashon di gobièrnu. E base hurídiko pa esaki ta e Ordenansa di Informashon di Gobièrnu (Akseso Públiko) (LOB). E ordenansa nashonal aki ta bisa ku abo, komo siudadano, tin e derecho di haña akseso na informashon di gobièrnu. Pa un bon gobernashon demokrátiko, mester tin habrimentu i transparensia di parti di gobièrnu, manera ta para den e ordenansa nashonal. E transparencia desea ta nifica cu por ehempel placa di pueblo, of “sen di pueblo”, por wordo miho controla door di pagador di belasting. Pero e mester duna tambe un bista riba kon e gobièrnu a yega na sierto desishonnan.

 

Ku otro palabra, den un sosiedat demokrátiko ta importante ku polítika i implementashon di gobièrnu ta disponibel pa siudadanonan pa inspekshon. Sinembargo, e revelashon por ta limitá si e ta trata di datonan konfidensial manera datonan personal òf di kompania òf si e ta nesesario pa sigurá e pais, pasobra suministrá e informashon pidi por daña seguridat.

 

Kon bo ta haña akseso?

Pa haña akseso na sierto dokumentonan di gobièrnu, bo mester entregá un petishon por eskrito na e ofisina di pèrmit. E ora ei gobièrnu tin tres siman pa disidí riba e petishon i e periodo aki por wòrdu prolongá ku tres siman mas, basta ku e prolongashon a wòrdu komuniká na bo por eskrito. 

 

Ora di entregá un petishon di LOB, bo por deseá di konsiderá akseso na un pèrmit di konstrukshon pidi òf emití, un relato públiko trahá pa gobièrnu òf relatonan anual di, por ehèmpel, Fundashon pa Finansiamentu di Estudio Kòrsou.

 

Petishon di LOB den práktika

A base di e LOB, e suidadano di Kòrsou tin basta opshon. Pero kon e posibilidatnan aki ta parse den práktika? I kiko ta bo opshonnan si bo no risibí un kontesta den e tempu di kontesta di e órgano atministrativo?

 

Si e órgano atministrativo no kontestá bo petishon denter di seis siman, bo tin e opshon di bai korte.

 

Den pasado nos a mira ku petishonnan di LOB regularmente no ta wòrdu kontestá denter di e periodo statutario. Por ehèmpel, na 2012 a sosodé un kaso kaminda un suidadano di Kòrsou a entregá un petishon di LOB pa haña informashon tokante otorgamentu di un pèrmit pa McDonald’s riba Santa Rosaweg, i e mester a bai korte pa haña kontesta riba su petishon. Ora cu finalmente el a haya contesta di gobierno, a resulta di ta contene poco contenido.

 

Na 2021, un kaso di Sint Maarten a keda presentá dilanti di Korte den kua un kompania a entregá un petishon di LOB pa haña akseso na sierto fakturanan ku Minister a manda pa kompanianan di telekomunikashon. Inicialmente, e Minister a nenga di hasi e fakturanan públiko pasobra, den su bista, nan tabata enserá datonan – asina yamá datonan di negoshi i fabrikashon – ku no tabata disponibel pa públiko i pues no por a wòrdu hasí públiko, parsialmente pasobra nan lo a mina e kompetitivo posishon di e kompanianan aki. E minister despues a dicidi di suministra e facturanan al fin y al cabo, pero den un forma anonimo. E pregunta ku Korte a kontestá ta si e Minister a pèrmití pa hasi e fakturanan públiko den un forma anónimo òf si mester a manda un kopia di e fakturanan kompleto pa e demandante. Korte a dicta ku ounke e fakturanan tabata kontené informashon konfidensial di negoshi, divulgashon lo no a mina e posishon kompetitivo. Segun Korte, e Minister eroneamente a hasi e fakturanan públiko den un forma anónimo i p’esei mester a proveé e fakturanan, ku tur e detayenan, na e demandante.

 

Pakico un hues mester ta envolvi den peticionnan di LOB ta depende di esfuersonan di gobierno. Den práktika den e pais aki, informashon di gobièrnu no ta wòrdu optené semper fásil i hopi bia ta wòrdu retené robes. Den kasonan asina, korte por forsa gobièrnu pa saka e informashon pidi òf informashon ku gobièrnu a retené ora di respondé na e petishon di LOB.

 

Bo ke haña un bista tambe riba e akshonnan di gobièrnu? Despues tuma kontakto Por fabor tuma kontakto ku nos pa papia tokante e chènsnan di éksito pa loke ta trata bo petishon di LOB.  

Tokante e outornan

Didi Wildeman

Abogado na Wildeman Legal & Mediation |  Lesa otro blognan di e outor aki

Inskribí pa

Aspektonan fundamental di HR i Lei laboral

Curacao – 11, 12 en 13 maart 2026