In de afgelopen twee jaar hebben wij op Bonaire namens meerdere werknemers geprocedeerd tegen een inmiddels gefailleerde werkgever wegens onbetaald loon. In deze zaken stond de externe bestuurdersaansprakelijkheid centraal. De rechter oordeelde dat de bestuurder van de vennootschap persoonlijk aansprakelijk is voor de loonvorderingen van de werknemers.
In eerste instantie is de vordering zowel tegen de onderneming als de bestuurder ingediend. Vanwege het uitgesproken faillissement is de procedure tegen de onderneming geschorst (artikel 29 Fw BES) en werd de procedure tegen de bestuurder voortgezet.
In onderhavige kwestie heeft de bestuurder op 4 maart 2024 de arbeidsovereenkomsten van de werknemers per 1 april 2024 opgezegd omdat de directie heeft besloten de onderneming per 1 april op te heffen. Per 1 april 2024 is de onderneming gestopt met het betalen van loon.
Beëindiging arbeidsovereenkomst
Op grond van het Caribisch Nederlands arbeidsrecht mag een arbeidsovereenkomst – behoudens wettelijke uitzonderingen – door de werkgever uitsluitend worden opgezegd met toestemming van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Indien deze toestemming ontbreekt, is de opzegging van de arbeidsovereenkomst vernietigbaar. De werknemer dient deze vernietiging binnen zes maanden na de opzegging in te roepen.
Omdat vernietiging op grond van de wet terugwerkende kracht heeft, wordt de arbeidsovereenkomst geacht nooit te zijn geëindigd. Dit betekent dat de werkgever verplicht blijft de werknemer toe te laten tot het werk en het loon door te betalen. Indien de werkgever hier niet aan voldoet, kan de werknemer een loonvordering instellen. Onder omstandigheden kan ook sprake zijn van externe bestuurdersaansprakelijkheid indien de loonvordering onbetaald blijft.
Bestuurdersaansprakelijkheid
Indien een vennootschap tekortschiet in de nakoming van een verbintenis of een onrechtmatige daad pleegt, is het uitgangspunt binnen het ondernemingsrecht dat uitsluitend de vennootschap aansprakelijk is voor de daaruit voortvloeiende schade. Onder bijzondere omstandigheden kan echter ook sprake zijn van persoonlijke aansprakelijkheid van een bestuurder. In dat geval is sprake van externe bestuurdersaansprakelijkheid.
Voor het aannemen van bestuurdersaansprakelijkheid is vereist dat de bestuurder persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt van de benadeling van een schuldeiser van de vennootschap. Of sprake is van een dergelijk ernstig verwijt hangt af van de aard en ernst van de normschending en de specifieke omstandigheden van het geval.
Volgens vaste rechtspraak kan naast aansprakelijkheid van de vennootschap ook bestuurdersaansprakelijkheid worden aangenomen wanneer een bestuurder:
- Namens de vennootschap verplichtingen aangaat terwijl hij wist of redelijkerwijs had moeten begrijpen dat de vennootschap deze verplichtingen niet zou kunnen nakomen en geen verhaal zou bieden; of
- heeft bewerkstelligd of toegelaten dat de vennootschap haar wettelijke of contractuele verplichtingen niet nakomt.
In beide situaties geldt dat alleen sprake is van persoonlijke aansprakelijkheid indien het handelen of nalaten van de bestuurder zodanig onzorgvuldig is dat hem, mede gelet op zijn verplichting tot een behoorlijke taakuitoefening zoals bedoeld in artikel 2:9 BW (BES en Curaçao), een ernstig persoonlijk verwijt kan worden gemaakt.
Wanneer een bestuurder namens de vennootschap verplichtingen aangaat terwijl hij weet of behoort te begrijpen dat schuldeisers schade zullen lijden doordat de vennootschap haar verplichtingen niet kan nakomen, kan dit leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid. Daarnaast kan bestuurdersaansprakelijkheid ontstaan wanneer een bestuurder actief heeft bewerkstelligd of toegelaten dat de vennootschap haar verplichtingen niet nakomt en geen verhaal biedt voor de daaruit voortvloeiende schade.
Onrechtmatige opzegging arbeidsovereenkomst
Van een werkgever met personeel mag worden verwacht dat hij bekend is met de regels rondom het ontslag van werknemers, al dan niet na het inwinnen van juridisch advies. Indien een arbeidsovereenkomst in strijd met het arbeidsrecht wordt opgezegd, kan dit leiden tot een loonvordering van de werknemer.
Een onjuiste of niet-rechtsgeldige opzegging van een arbeidsovereenkomst leidt niet automatisch tot bestuurdersaansprakelijkheid. Dit kan anders zijn wanneer de bestuurder wist of redelijkerwijs had moeten begrijpen dat de onderneming geen verhaal zou bieden voor de loonvordering en de daaruit voortvloeiende schade.
In de betreffende zaak werd vastgesteld dat de faillissementsboedel onvoldoende middelen bevatte om de loonvorderingen van de werknemers te voldoen. Uit door de curator overgelegde bankafschriften bleek dat de bestuurder in 2024 een bedrag van USD 130.000 uit de vennootschap had onttrokken en naar zichzelf had overgemaakt. Het Gerecht verwierp de stelling van de bestuurder dat hiervoor legitieme redenen bestonden.
Volgens het Gerecht had de bestuurder moeten begrijpen dat deze handelswijze tot gevolg zou hebben dat de onderneming de loonvorderingen van de werknemers niet kon voldoen en geen verhaal zou bieden voor de schade. Om die reden werd de bestuurder persoonlijk aansprakelijk gehouden voor de schade die voortvloeide uit de niet-rechtsgeldige opzegging van de arbeidsovereenkomsten. Deze schade omvatte onder meer achterstallig loon, vertragingsrente en wettelijke rente tot aan de datum van het faillissement.
Conclusie
Deze uitspraak onderstreept dat werkgevers en bestuurders zich bewust moeten zijn van de arbeidsrechtelijke regels bij het beëindigen van arbeidsovereenkomsten. Het niet naleven van deze regels kan niet alleen leiden tot loonvorderingen, maar onder omstandigheden ook tot persoonlijke bestuurdersaansprakelijkheid.
Tijdig juridisch advies kan helpen om aansprakelijkheidsrisico’s en kostbare procedures te voorkomen.
Heeft u vragen over ontslagprocedures, loonvorderingen of bestuurdersaansprakelijkheid? Of overweegt u een reorganisatie of het beëindigen van arbeidsovereenkomsten? Onze advocaten adviseren en begeleiden u graag bij arbeidsrechtelijke en ondernemingsrechtelijke vraagstukken.
Over de auteurs
Didi Wildeman
