Bestuurders nemen dagelijks beslissingen namens de vennootschap, stichting of vereniging. Meestal lopen de belangen van de bestuurder en de organisatie parallel. Soms ontstaat echter een situatie waarin de bestuurder ook een persoonlijk belang heeft bij een besluit. Dan rijst de vraag: is sprake van een tegenstrijdig belang?
Dat is geen theoretische vraag. Een tegenstrijdig belang kan gevolgen hebben voor de geldigheid van besluiten, de vertegenwoordiging van de rechtspersoon en in sommige gevallen zelfs leiden tot (interne) bestuurdersaansprakelijkheid.
Wat is een tegenstrijdig belang?
Veel bestuurders denken dat iedere situatie waarin zij een persoonlijk belang hebben, automatisch een tegenstrijdig belang oplevert. Dat is niet altijd juist.
Een persoonlijk belang en een tegenstrijdig belang zijn namelijk niet per definitie hetzelfde. Het hebben van aandelen in de onderneming, een bonusregeling of een familierelatie met een werknemer betekent niet automatisch dat een bestuurder in strijd handelt met zijn verplichtingen.
Van een tegenstrijdig belang wordt doorgaans gesproken wanneer het persoonlijke belang van de bestuurder zodanig botst met het belang van de rechtspersoon, dat niet langer kan worden uitgegaan van een onbevooroordeelde besluitvorming. Transparantie is daarbij essentieel. Niet alleen daadwerkelijke belangenverstrengeling, maar ook de schijn daarvan kan schadelijk zijn voor het vertrouwen binnen een organisatie.
Praktijkvoorbeeld
Stel dat een bestuurder namens de vennootschap een overeenkomst sluit met zijn eigen managementvennootschap. Of een bestuurder onderhandelt namens een stichting met een onderneming waarvan hij zelf aandeelhouder is.
In dergelijke situaties moet kritisch worden gekeken of de bestuurder nog uitsluitend het belang van de rechtspersoon dient of dat persoonlijke belangen een rol spelen. Juist dan is het belangrijk dat het bestuur zorgvuldig handelt, het tegenstrijdig belang meldt en de besluitvorming goed documenteert.
Seguros Muskus N.V.
Dit onderwerp staat opnieuw in de belangstelling door een lopende procedure bij de Hoge Raad der Nederlanden waarin een bestuurder een overeenkomst namens de vennootschap met zichzelf had gesloten. Deze procedure draait om de vraag wanneer sprake is van een tegenstrijdig belang en onder welke omstandigheden dat kan leiden tot interne bestuurdersaansprakelijkheid. De advocaat-generaal komt tot de conclusie
dat voor deze beoordeling afgegaan moet worden op het reguliere criterium van ernstig verwijtbaar handelen: heeft de bestuurder gehandeld zoals van een redelijk handelend bestuurder mag worden verwacht en of hem daarvan een ernstig verwijt kan worden gemaakt.
Bestuurdersaansprakelijkheid
Dat een bestuurder een persoonlijk belang heeft of achteraf een onjuiste beslissing blijkt te hebben genomen, betekent nog niet automatisch dat sprake is van bestuurdersaansprakelijkheid. Voor interne bestuurdersaansprakelijkheid geldt op Curaçao zoals reeds vermeld als uitgangspunt dat een bestuurder zijn taak onbehoorlijk moet hebben vervuld én dat hem daarvan een ernstig verwijt kan worden gemaakt. Daarbij wordt gekeken naar alle omstandigheden van het geval.
Een recente uitspraak van het Gemeenschappelijk Hof van Justitie van april 2026 illustreert deze terughoudende benadering. In die zaak verweet Imix BV haar voormalig bestuurder onder meer dat hij privé-uitgaven ten laste van de vennootschap had gebracht en aanzienlijke belastingschulden had laten ontstaan. Het Hof benadrukte dat niet iedere tekortkoming of administratieve onvolkomenheid automatisch leidt tot aansprakelijkheid. Zelfs het bestaan van aanzienlijke belastingschulden betekent volgens het Hof niet zonder meer dat de bestuurder een ernstig verwijt treft. Eerst moet worden onderzocht wat precies is gebeurd, welke rol de bestuurder heeft gespeeld en of de vennootschap daadwerkelijk schade heeft geleden.
Deze benadering sluit aan bij de conclusie van de Advocaat-Generaal in de zaak Seguros Muskus. Ook daar stond centraal dat niet het enkele bestaan van een tegenstrijdig belang doorslaggevend is, maar de vraag hoe de bestuurder met die situatie is omgegaan. Een bestuurder die bij een tegenstrijdig belang transparant handelt, relevante informatie deelt en het belang van de rechtspersoon voorop blijft stellen, zal niet snel persoonlijk aansprakelijk zijn. Anders kan dat zijn wanneer de bestuurder zichzelf bevoordeelt, informatie achterhoudt voor de vennootschap of de rechtspersoon bewust blootstelt aan onaanvaardbare risico's, zoals ten aanzien van de financiële continuïteit.
Verschillen op de ABC-eilanden
Op Curaçao en Bonaire wordt het begrip tegenstrijdig belang wettelijk relatief beperkt uitgelegd. De wet richt zich vooral op rechtshandelingen met of rechtsgedingen tegen bestuurders. Veel kwesties rondom belangenverstrengeling worden daarom in de praktijk geregeld via statuten, governance-regelingen en algemene normen van behoorlijk bestuur.
Aruba kent een meer uitgebreide wettelijke regeling met aanvullende procedurele waarborgen en instemmingsvereisten. Daardoor ligt de nadruk daar sterker op het voorkomen van belangenverstrengeling en het waarborgen van onafhankelijke besluitvorming.
Voorkomen is beter dan procederen
Bestuurders doen er verstandig aan om mogelijke tegenstrijdige belangen tijdig te signaleren en bespreekbaar te maken. Duidelijke statutaire regels, transparante besluitvorming en goede verslaglegging kunnen veel discussies achteraf voorkomen.
Twijfelt u of binnen uw organisatie sprake is van een tegenstrijdig belang of wilt u weten welke aansprakelijkheidsrisico's bestaan? Neem gerust contact op voor advies.
Auteur
